Fiber optik sonlandırma nedir, ekten farkı ne?
Ek, iki fiberi birbirine bağlar. Sonlandırma ise bir fiberi bir bağlantı noktasında bitirir: fiberin ucuna konnektör takılır ve bu konnektör bir panele, cihaza ya da prize bağlanır. Fiber hattın iki ucunda mutlaka bir sonlandırma vardır; arada kaç ek olacağı ise hattın uzunluğuna ve dallanmasına bağlıdır.
Kötü yapılmış bir sonlandırma, hattın geri kalanı kusursuz olsa bile bağlantıyı bozar. Konnektör ucundaki küçük bir çizik ya da toz, ışığın bir kısmını kaybettirir ve geri yansıtır.
Sonlandırma yöntemleri
- Pigtail füzyonu: Fabrikada konnektörü takılmış kısa bir kablo (pigtail), ana kablodaki fibere füzyon ekle bağlanır. Ek, ODF ya da patch panel içindeki kasete yerleştirilir. Panellerde ve çok fiberli hatlarda en yaygın yöntemdir.
- Füzyonla takılan konnektör (splice-on): Konnektör, fiberin ucuna doğrudan füzyon ekle takılır. Tekil bağlantılarda pigtail ve kaset gerektirmez.
- Saha tipi (mekanik) konnektör: Fiber, konnektörün içindeki hazır uca mekanik olarak hizalanır. Hızlıdır ama kaybı genellikle daha yüksektir.
Fiber Optik Derneği’ne (FOA) göre füzyonla takılan konnektörler, mekanik konnektörlere kıyasla daha düşük kayıp verir ve neredeyse her denemede başarılı olur; mekanik konnektörlerde kayıp ortalamada daha yüksek, başarı oranı daha düşüktür (FOA).
Konnektör tipleri, UPC ve APC
| Konnektör | Görünüş ve bağlanma | Yaygın kullanım |
|---|---|---|
| SC | Kare gövde, it-çek | ODF ve patch paneller, ev tipi fiber bağlantıları |
| LC | Küçük gövde, mandallı | Yoğun paneller, switch ve SFP modülleri |
| ST | Yuvarlak, çevirmeli kilit | Eski tesisler, çok modlu sistemler |
| FC | Vidalı | Ölçüm cihazları, titreşimli ortamlar |
| MPO/MTP | Tek gövdede çok fiber | Veri merkezleri, yüksek yoğunluklu omurgalar |
Konnektör ucunun cilası da önemlidir:
- UPC: Düz ve kubbeli cilalı uç. Tek modlu fiberde genellikle mavi renklidir.
- APC: Uç 8 derece açılı cilalanır, bu sayede geri yansıma çok düşüktür. Yeşil renklidir.
APC ve UPC uçlar birbirine takılmaz. Yanlış eşleşme kaybı artırır ve konnektör yüzeylerine zarar verebilir.
ODF, patch panel, kabinet düzeni ve etiketleme
Sonlandırılan fiberler bir ODF’de (optik dağıtım çerçevesi) ya da patch panelde toplanır. İyi bir düzende:
- Fiberler kasetlere, kırılmaya yol açacak keskin bükümler olmadan sarılır.
- Gelen kablo panele sabitlenir; konnektörlere çekme kuvveti binmez.
- Her port etiketlenir; hangi fiberin hangi binaya, kata ya da cihaza gittiği yazılır.
- Boş portlar toz kapağıyla kapatılır.
Düzenli bir panel, ileride bir arıza ya da ek bağlantı gerektiğinde saatler kazandırır.
Test ve kabul
Sonlandırmadan sonra hattın sağlıklı olduğu ölçümle gösterilir:
- Kayıp ölçümü: Bir uçtan ışık gönderilir, diğer uçta güç ölçerle ne kadarının ulaştığı ölçülür. Hattın toplam kaybını doğrudan verir.
- OTDR ölçümü: Hat boyunca her ekin ve konnektörün kaybını ayrı ayrı ve yerini gösterir. Ayrıntılar: OTDR ölçümü.
Konnektörler takılmadan önce uçlarının temiz olması gerekir. Ölçümde yüksek çıkan bir konnektörün sebebi çoğu zaman kirdir.
Uygulama alanları
- Fabrika ve organize sanayi bölgelerinde binalar arası omurga hatları
- Sistem ve sunucu odalarındaki ODF ve patch paneller
- Site ve apartmanlarda bina giriş ve dağıtım kutuları
- Güvenlik kamerası ve otomasyon sistemlerinin fiber bağlantıları
- İşyeri ve evlerde fiber priz ve modem bağlantıları
Bina ölçeğindeki işler için fiber altyapı kurulumu ve bina içi fiber tesisatı sayfalarına bakabilirsiniz.
Fiyatı neye göre değişir?
- Sonlandırılacak fiber ve port sayısı
- Kullanılacak yöntem: pigtail füzyonu, füzyonla takılan ya da mekanik konnektör
- ODF veya patch panelin mevcut olup olmadığı
- Ölçüm ve raporlama ihtiyacı
Keşif ücretsizdir. Ayrıntılar için fiyatlar sayfasına bakın.